Ba chìa khoá mở cửa dòng Thánh

     Kính thưa đại chúng, thân xác này sau hơn ba mươi năm chung sống với bệnh tiểu đường, xạ trị, rồi những tháng ngày phổi trắng xóa phải uống thuốc tính bằng năm, nay thật chẳng khác nào một chiếc áo vá rách. Bữa nay bệnh này bớt thì bệnh kia lại tới, sức khỏe sa sút nhiều, nhưng “con trò” vẫn gắng gượng về đây, chỉ mong chia sẻ cùng huynh đệ chút niềm vui nơi bộ Chơn lý mà Tổ sư Minh Đăng Quang đã để lại.

     Nhớ lại kỷ niệm xưa, con trò có nhân duyên đi tu từ năm 14 tuổi, vượt qua sự ngăn cản của gia đình vì mê đọc Chơn lý, học thuộc lòng và ngồi thiền theo sách từ rất sớm. Tổ sư hiện thân hành đạo chỉ vỏn vẹn 10 năm, không để trống giờ nào, để lại kho tàng vô giá. Giữa thế giới khoa học phát triển nhưng lòng người phức tạp, việc giữ gìn chánh pháp của Ngài là nhu cầu thiết yếu nhất.

     2. Cốt lõi tu tập: Giữ trọn ba nghiệp Thân – Khẩu – Ý

     Hòa thượng nhấn mạnh tầm quan trọng cốt lõi của việc giữ gìn ba nghiệp thanh tịnh. Đây là nền tảng của người tu Phật và là tôn chỉ của Hệ phái Khất Sĩ:

     Thân yên tịnh (Thân làm là bao vỏ của tâm hồn): Giữ thân trong sạch là “Xứ Phật”. Hành giả cần soi rọi lại hành động, xem từ khi chưa tu đến nay đã lọc sạch nghiệp xấu chưa.

     Miệng yên tịnh (Miệng nói là thịt cơm của tâm hồn): Giữ miệng trong sạch là “Pháp Phật”. Người tu cần kiểm soát lời nói, tránh thị phi, nói đùa, nói ác hay nói lời nặng nhẹ. “Nói là Bạc, Nín là Vàng” – sự im lặng thanh tịnh chứa đựng pháp của chư Phật.

     Ý trong sạch (Ý tưởng là ngòi mộng của tâm hồn): Giữ ý thanh tịnh là “Con Phật”. Mỗi nửa tháng cạo tóc là để nhắc nhở gột rửa bộ não (đầu não), loại bỏ tham sân si, thất tình lục dục và những biệt thức xấu quấy mang theo từ muôn đời.

     3. Bài học về sự hành trì: Từ chuyện xưa đến chuyện nay

     Câu chuyện Thiền sư Ô Sào và Bạch Cư Dị:

     Khi thi sĩ Bạch Cư Dị hỏi về đại ý Phật pháp, Thiền sư Ô Sào đáp: “Chớ làm các điều ác, hãy làm các việc lành, giữ tâm ý trong sạch”. Bạch Cư Dị cho rằng điều này trẻ lên 3 cũng biết, nhưng Thiền sư đáp: “Đứa trẻ 3 tuổi nói được, nhưng ông lão 80 tuổi làm chưa xong”. Câu chuyện nhấn mạnh sự đơn giản nhưng vô cùng khó thực hành của việc tu tập ba nghiệp.

     Câu chuyện về Nhân quả và Nghiệp báo của chính Hòa thượng:

     Nghĩ về nhân quả, Hòa thượng kể lại thời niên thiếu (8-14 tuổi) từng mê chơi đá dế, con nào đá dở là ngắt đầu, và từng cầm dao cắt cổ gà nơi xóm bếp. Ngài nhớ lại ánh mắt con gà lúc đó nhìn mình trân trân để ghi nhớ khuôn mặt. Giờ đây, khi bệnh tật ập đến hay bị người đời ghét bỏ, Ngài quán chiếu đó là chủ nợ cũ đang đòi.

     Người tu đi tu là để sòng phẳng với nhân quả chứ không phải để “quỵt nợ”. Khi gặp chuyện khổ đau hay bị mắng chửi, phải biết nhẫn nhục và hoan hỷ trả cho xong nghiệp xưa.

     4. Giáo lý về sự tiến hóa của Tâm và Chơn như

     Dựa trên bộ Chơn lý của Tổ sư, Hòa thượng giảng giải về các cấp độ tiến hóa của tâm thức (hột giống):

     Tâm cỏ cây: Là “Sống” (chỉ biết hút nhựa, vươn lên, hễ súc là chết).

     Tâm thú: Là “Biết” theo bản năng sinh tồn (thân, khẩu, ý ác).

    Tâm người: Là “Linh” (biết suy nghĩ, tính toán), nhưng thân, khẩu, ý còn nhơ.

      Tâm Trời: Là thân, khẩu, ý thiện.

     Tâm Phật: Là thân, khẩu, ý Chơn (Chơn như, không vọng động, linh diệu và yên lặng).

     Mục đích cuối cùng của tu tập là đưa Thân, Khẩu, Ý trở về trạng thái Chơn như. Chơn như là bản tánh tự nhiên, không sanh không diệt, nơi cả thiện và ác đều được gạt bỏ để sống bằng trí tuệ giác ngộ.

     5. Phương pháp tu tập: Tam mật tương ưng

     Đi tu không phải làm gì cao xa mà là quay về soi lại chính mình, tìm ra hạt giống Bồ đề.

     Tam mật: Khi thân, khẩu, ý đạt đến sự “Mật” (kín đáo, yên lặng, vắng lặng bên trong), không còn vọng động ra ngoài, thì thần thông và trí tuệ sẽ tự nhiên hiển lộ. Sự linh thiêng có sẵn trong sự yên lặng chứ không phải tìm cầu bên ngoài.

     Tự chữa bệnh tâm: Chúng sanh là những “con ma bệnh” với muôn ngàn tâm bệnh tham, sân, si. Người tu phải tự làm bác sĩ, dùng giáo pháp để chữa trị cho chính mình.

     6. Lời kết

     Tu là “Tu tâm”. Dù tu pháp nào, cốt lõi vẫn là nhiếp phục Thân – Khẩu – Ý để trở về với Chân Như. Khi ba nghiệp thanh tịnh, Tịnh độ sẽ hiện tiền ngay tại đây và con đường đến quả vị thánh không còn xa vời.

     “Thân làm là bao vỏ của tâm hồn, Miệng nói là thịt cơm của tâm hồn, Ý tưởng là ngòi mộng của tâm hồn… Chúng ta nên lựa tìm pháp tốt quý nào đó làm tâm và thực hành vun bồi.”. Xin cầu nguyện chư Phật, chư Tổ chứng minh cho sự tu tập tinh tấn của toàn thể đại chúng.

Lược ghi nội dung bài pháp trong khóa tu Truyền thống Khất sĩ

lần thứ 39 tại tổ đình tịnh xá Ngọc Phúc (Gia Lai)

của Trưởng lão Hòa thượng Giác Toàn.