Mấy bữa rày, ngay cái tuần lễ Phật Đản, bước ra đường hay lên điện thoại mà lướt là con trò nghe xôn xao, ồn ào dữ lắm. Người thì dòm vô mấy cái cờ hoa, xe diễu hành rồi chép miệng chê bai: “Trời đất, mần lễ linh đình tốn kém củ kiệu vầy đâu có đúng chánh pháp, ông Phật hồi xưa đâu có đòi hỏi cúng kiếng rườm rà!”. Kẻ thì sừng sộ cự cãi lại: “Ủa, ngộ hén? Đạo Chúa người ta tới mùa Giáng Sinh mần rần rần đèn chớp xập xình sao hổng ai lôi ra so bì? Đạo Phật mình cả năm mới có một ngày đại lễ, phải làm cho hoành tráng mặt mày chớ!”.
Lời ra tiếng vô, cãi qua cãi lại xèo xèo y như cái chảo bánh xèo đang đổ trên bếp lửa. Ngồi trong phòng tĩnh lặng, rót bưng ly trà nóng đưa lên miệng, tự nhiên trong đầu lóe lên một câu hỏi, mà con trò cá là nhiều người đang mải cãi nhau ngoài kia cũng quên tuốt luốt: “Rốt cuộc, ông Phật ổng ra đời để mần chi ta? Và chúng ta, những người làm con Phật, đón lễ sao cho thiệt là trọn vẹn?”
Để con trò cùng bà con gỡ cái gút mắc này vầy nè. Cái chuyện mình giăng đèn kết hoa, mần xe diễu hành rước Phật linh đình… con trò nói thiệt, bà con cứ làm sôi nổi, làm hết sức, hết tấm lòng của mình đi! Mình vui, mình thương kính Phật, mình muốn làm cho trang nghiêm đặng gieo duyên lành cho xóm giềng biết tới ngày khánh đản, thì cái đó là phước báo, là tấm lòng vàng son, mình cứ mần cho nhộn nhịp để bày tỏ lòng tôn kính.
Nhưng mà, bà con nhớ kỹ chỗ này nghen: cái lễ hoành tráng cỡ nào rồi cũng qua, cờ hoa giăng ngập trời rồi cũng có lúc tháo xuống. Nếu mình mần xe hoa rần rần, mà xong lễ cái lòng mình vẫn đầy sân si, cự cãi tị nạnh đạo này đạo kia, về nhà thì nhăn nhó lừa lọc xóm giềng… thì Phật xót xa, buồn hiu lắm!
Giống như mình mang ơn ông bác sĩ dưới chợ huyện trị hết bệnh nan y cho mình. Tới sinh nhật ổng, mình mần con heo quay bự chảng, mướn dàn nhạc sống bưng lên tạ ơn. Ổng thấy tấm lòng mình ổng vui hông? Vui chớ! Nhưng tàn tiệc dọn dẹp xong xuôi, mình về nhà cứ tiếp tục nhậu nhẹt bí tỉ, hút thuốc khét lẹt, rước bệnh vô người y như cũ, thì ổng gật đầu sao nổi?
Cho nên, mần lễ đón Phật thì cứ mần cho sôi nổi, hết dạ hết lòng; nhưng sau cái lễ đó, mình phải luôn nhớ thực hành lời Ngài dạy. Phải hiểu cho thấu cái gốc gác coi Ngài xuống đời để mần cái gì, rồi mình đem cái đạo lý đó ra mà xài mỗi ngày trong đời sống. Đó mới là cách cúng dường đúng điệu và trúng phóc ý của Đức Thế Tôn nhứt!
VẬY ÔNG PHẬT RA ĐỜI ĐỂ MẦN CHI?
Nhiều người cứ tưởng Đức Phật là ông tiên, ông thánh, để mình vái lạy cầu xin mọi thứ như trúng số hay hết bệnh tật… Nhưng mèn đét ơi, lật kinh tạng ra coi, như trong Kinh Tăng Chi Bộ, Thế Tôn nói rành rành vầy nè: “Một người, này các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời, là xuất hiện vì hạnh phúc cho số đông, vì an lạc cho số đông, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài người. Một người ấy là ai? Chính là Như Lai, Bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.”
Nghĩa là Phật xuống đời chỉ vì một chữ “Thương” thôi. Ngài dòm thấy bà con mình cứ lội bì bõm trong cái khổ sinh, già, bệnh, chết, phiền não đủ đường, y gan như đi ghe ban đêm giữa sông Tiền, sông Hậu giông gió tối thui hổng biết tấp vô ngã nào. Phật ra đời chánh là giơ cao ngọn đèn bão, chỉ đích danh: “Nè, lái vỏ lãi theo hướng này nè, chỗ này nước êm không có gốc tràm đâm lủng lườn đâu, bình an nè!”
Giống y như đợt miền Tây mình bị hạn mặn trần ai, lúa chết khô, tự nhiên có ông kỹ sư lặn lội xuống tận đồng. Ổng đâu có cho mình cục tiền nào, nhưng ổng chỉ cách rửa phèn, đắp đập trữ nước ngọt, hay chuyển sang nuôi tôm nuôi cá để qua cơn thắt ngặt. Đức Phật cũng y rang vậy, Ngài rọi đèn, dạy mình cách sống hiền, bớt tham bớt giận để cái bụng nhẹ tênh. Mình nghe theo, tự xắn quần lội lên bờ là hết khổ, chớ ổng đâu có lội thế mình được!
Nhiều người đi chùa chiền cầu gia đạo êm ấm, mà về nhà vợ chồng lục đục. Bà con nghĩ coi, vác thóc ra đồng sạ ba cái lúa ma, lúa cỏ mà tới mùa đòi gặt lúa thơm Nàng Thơm Chợ Đào, kiếm đâu ra? Cái lý Nhân – Quả nó rành rành như mần ruộng vậy. Tối ngày cọc cằn, say xỉn, hở chút qua chửi lộn với hàng xóm vì ranh đất, thì cái tâm mình toàn sình với phèn, đòi đâu ra thảnh thơi?
Rồi Phật nói “Đời là bể khổ”, hổng phải để hù dọa cho bà con sầu đời bỏ mần ăn. Thử tưởng tượng mình bơi chiếc xuồng ba lá ra chợ nổi. Xuồng thì nhỏ xíu mà khẳm lừ, chất đầy giỏ trái cây, rồi còn rinh thêm mớ củi mục, mớ đá tảng rêu phong hổng để làm gì hết. Ca-nô chạy ngang dập sóng một cái là muốn chìm lỉm.
Phật đứng trên bờ Ngài mới la: “Trời đất ơi, liệng bớt mấy cục đá, mấy nhánh củi mục đó xuống sông đi chời!”. Mấy cục đá đó chánh là cái sự ghen ghét, thù hằn, sân si mình để trong bụng. Nghe lời Phật, quăng cái “bịch” mấy cục đá đó đi, chiếc xuồng nổi phềnh lên, nhẹ hều, chèo cái vèo là tới bến.
Đường đời đâu phải lúc nào cũng êm ru trôi theo con nước lớn. Có những bữa mần ăn thất bát, bị người ta ức hiếp, hay lỡ dại mần chuyện sai quấy, ruột gan xốn xang buồn thúi ruột. Những lúc bế tắc cỡ vậy, bà con cứ bước vô chánh điện, hay thắp nén nhang trước bàn thờ Phật ở nhà, quỳ xuống, ngó lên nụ cười hiền khô của ổng.
Hổng cần đọc kinh rườm rà, cứ rút hết ruột gan ra tỉ tê y như nói chuyện với ông tía, bà má của mình: “Phật ơi, bữa nay con khổ quá, con lỡ dại nóng giận, giờ con ân hận quá chừng…”. Nói tới đâu, nước mắt rớt tu tu tới đó. Cứ khóc như đứa con nít đi chơi xa bị vấp té, chạy u dìa nhào vô lòng tía má mà mếu máo.
Đức Phật hổng la mắng, hổng chê cười, Ngài cứ tĩnh bơ mà từ bi ôm trọn cái nỗi héo hon của mình. Khóc cho cạn nước mắt, quẹt cái rẹt, tự nhiên ngó lên thấy cõi lòng nhẹ bâng, dạ mình ấm ru lạ lùng. Mình thấy hạnh phúc rân rân vì giữa cái trần gian xô bồ lừa lọc này, phước đức ba đời mình mới được làm con của Phật, được núp dưới bóng từ bi mát rượi của Ngài.
Cái cảm giác nhẹ bâng, ấm ru đó hổng phải ông Phật lén xài phép, vẩy nước cam lồ vô đầu mình đâu. Hồi xưa, Phật đã chỉ rành rành cái nguyên lý khoa học của tâm lý này trong kinh tạng rồi:
Thứ nhứt: Nhổ cây gai nhức nhối hay còn gọi là sự mầu nhiệm của Sám hối: Trong Kinh Sa-môn quả, Phật dạy khi mình thấy lỗi và khai thiệt để sửa, đó là sự thăng tiến. Cái tội lỗi giấu giếm y chang cây gai đâm dưới gót chân, đi tới đâu nhức tới đó. Quỳ lạy khai thiệt, thuật ngữ kêu là sám hối, tức là dũng cảm khều cái gai ra. Quăng được gai rồi, giò êm ru, đi đứng nhẹ hều.
Thứ nhì: Dòm ngọn cờ hết sợ hãi: Khi buồn khổ sợ hãi, nhớ về ân đức của Phật, bến bờ bình yên hổng còn tham sân si, thì hoảng hốt bay sạch sành sanh. Giống y đứa con nít đi lạc ngoài bờ tre tối thui khóc ré lên, dòm thấy ánh đèn và nụ cười hiền của ông tía bà má đi kiếm, nó nín bặt, thấy an toàn liền.
Thứ ba: Cái lu nước lóng phèn: Phật dạy vòng nhân quả của tâm: Có niềm tin quy y (Tín); biết sám hối sửa sai nên lòng hết cắn rứt (Bất hối); bụng không cắn rứt thì mừng rỡ nổi lên (Hỷ); thân tâm bớt căng thẳng (Khinh an); đọng lại thành niềm hạnh phúc sâu thẳm (Lạc). Cái tâm mình bị xáo trộn y như lu nước mưa rớt cục sình đục ngầu. Mình quỳ lạy khóc lóc giải bày, là rắc vô đó chút phèn chua. Cặn bã lóng xuống đáy, trả lại lu nước trong veo mát rượi, uống vô ngọt ngay.
Tóm lại là vầy:
Mùa Phật Đản, bà con mình cứ dâng trọn tấm lòng, tổ chức rước Phật, cúng dường sôi nổi cho rạng rỡ đạo pháp. Nhưng nhớ nghen, cái lễ lớn nhất, cái sự cúng dường cao tột nhất chánh là tự mỗi người mần sạch cái lu nước trong bụng mình sau những ngày lễ hội. Đường đan lót sẵn, cầu khỉ Phật bắt qua rồi. Cứ ráng sống hiền hòa, bớt tham một chút, biết cúi đầu xưng lỗi để lóng phèn cho cái tâm… mần được vậy là bà con đang tổ chức mùa Phật Đản linh đình nhứt ngay trong chính đời sống của mình rồi đó!
Đêm ngày 13 tháng Phật đản năm Bính Ngọ, Quang Toàn Thành Anh.
