Ngoài đường người ta chen chúc kẹt xe, khói bụi mờ giăng bủa,
Ngồi ghế đá trên lầu, sáng nay nghe mấy cô bác công quả nhà bếp lại xôm tụ, vừa làm, vừa bàn chuyện tu hành:
“Chèn ơi, thím Sáu ăn chay trường hai chục năm, tu trùm cái xóm này luôn!”
“Thua xa chú Ba nghen, ổng ngồi kiết già ba tiếng đồng hồ hổng nhúc nhích!”
Con trò pha ấm trà, nghe mấy lời đó mà dạ tự nhiên nghèn nghẹn,
Thiệt tình, chốn thị thành đua chen ngoài chợ búa đã đành,
Cớ sao vô tới cửa Phật rồi, mình vẫn đem cái cân tiểu ly ra đo đong công đức?
Đường buông xả mốc meo, mà người ta biến nó thành cái trường đua vô hình từ hồi nào hổng biết!
Nhớ hồi mới vô tịnh xá tu học,
Rồi cũng dở ẹc, cũng hay dòm ngó cựa nanh như vậy.
Tưởng mình thuộc kinh, công quả giỏi là ta đây ngon lành lắm,
Dòm mấy thiện nam, tín nữ, tín đồ lụi cụi tan ca, tạt ngang chánh điện vái lia lịa,
Tui cũng lén chê thầm: “Tu hành lấp vấp vầy, chừng nào mới giải thoát đây!”
Nhưng ngẫm lại coi, cái ngã tui nó phình to chà bá,
Cái bụng có an vui miếng nào đâu, hay rặt những phiền hà?
Nghe bà con dưới bếp mình bàn tán, con trò chợt nhớ đã đọc trong Tương ưng bộ (Chương 22: Tương Ưng Uẩn, V: Phẩm Tự Mình Làm Hòn Ðảo., 22.49. Sona) và Tiểu bộ kinh (Kinh Tuvaṭaka (Tuvaṭakasutta), phần Kinh Tập (Sutta Nipāta), Chương IV: Phẩm Tám (Aṭṭhakavagga), bài kinh số 14, kệ số 918), thấy Phật quở cái vụ “so đo” này trúng phóc.
Con trò tạm tóm lược ý từ hai bài kinh về lời Phật dạy vầy nè:
“Bậc trí không bao giờ nghĩ: “Ta là người thù thắng (hơn người), ta là người hạ liệt (kém người), hay ta là người đồng đẳng (bằng người)”. Khi đã đoạn tận mọi khái niệm về tự ngã, vị ấy không còn nắm giữ hay bị trói buộc bởi bất cứ điều gì trên thế gian.”
Đó, bà con thấy chưa?
Thế Tôn dạy cái thói hơn thua ấy là thứ trói buộc mình vô vòng lẩn quẩn.
Ở phố xá phồn hoa, cám dỗ nó vi tế lắm nghen,
Tu mà ỷ mình tu lâu, giỏi giang, rồi sinh lòng kiêu mạn,
Thì khác nào người đi vô rừng tìm lõi cây,
Mà lượm rặt ba cái vỏ giác, cành lá khô ôm khư khư mang về.
Bài Kinh Ví Dụ Lõi Cây, Đức Thế Tôn dặn mấy thầy Tỷ-kheo rành rành vầy nè:
“Này các Tỷ-kheo, phạm hạnh này không phải vì lợi ích, lợi dưỡng, tôn kính, danh tiếng; không phải vì lợi ích thành tựu giới đức; không phải vì lợi ích thành tựu thiền định; không phải vì lợi ích tri kiến. Này các Tỷ-kheo, tâm giải thoát bất động, chính là mục đích của phạm hạnh này, là lõi cây của phạm hạnh này, là mục tiêu cuối cùng của phạm hạnh này.”
Nghe thấm thía tới từng khúc ruột luôn á!
Đường tu đâu phải cái cao tốc Hồ Chí Minh – Trung Lương hay Long Thành – Dầu Giây – Phan Thiết mà nhấn ga vèo vèo.
Nó là lội ngược dòng vô trong, dọn dẹp ba cái mớ rác rến trong tâm mình cho sạch bách.
Chú chạy xe ôm tấp vô lạy Phật một lạy với cái bụng hiền khô, không toan tính,
Có khi chạm tới cái “lõi cây” lẹ hơn kẻ gõ mõ tụng kinh mà lòng đầy sân si, phán xét.
Thôi nghen, từ nay ai nói gì nói, tui hổng dám dòm ngó ai tu hơn ai nữa.
Đời ai nấy sống, nghiệp ai nấy mang, đôi dép mình mang mình biết chật hay vừa.
Đường thênh thang lắm, đi lẹ đi chậm gì cũng kệ,
Miễn sao mỗi bước chân quăng bớt đi cái “tôi”, là thấy khỏe re rồi!
Mùa An cư PL.2570, Thập bát cốc, 05/06/2026
Quang Toàn Thành Anh
