Khói trầm hương mỏng manh quyện tỏa trước linh đài, chúng con lặng lẽ cúi đầu chiêm bái nụ cười hiền từ trên di ảnh của Ngài. Trưởng lão đã xả báo an tường, âm dương cách biệt. Ngài đi rồi, chúng con mới bàng hoàng nhận ra mình đã đánh mất những báu vật bình dị nhất, chỉ vì thói vô minh và sự lười biếng của tuổi trẻ phàm phu.
Nhớ ngày Ngài còn sanh tiền, cứ mỗi buổi tối vãn việc tịnh xá, dáng Ngài gầy gầy, mộc mạc lại đi tìm chúng con. Ngài cười hiền khô, cất giọng trầm ấm: “Mở tivi cho tôi coi chút thời sự đất nước, tin tức Phật giáo có gì không?” Có hôm, Ngài còn vui vẻ ngồi xem cả thể thao, giải trí cùng chúng con. Những lúc ấy, cốt cách của một bậc Trưởng lão đạo mạo nhường chỗ cho hình ảnh một người cha, người ông hiền hậu, bao dung trong gia đình.
Thế nhưng, hỡi ôi, chúng con lầm lỗi và ích kỷ quá! Có những đêm vì làm việc tư riêng hay mắt díp lại chỉ muốn được chui tọt vào ngủ, chúng con đã làm trò dối trá. Chúng con lén ngắt mạng internet, rồi mặt mũi tỉnh bơ thưa dối: “Hoà thượng ơi, mạng nay rớt rồi, tivi báo lỗi không vô được, thôi Hoà thượng về phòng nghỉ sớm đi”. Nghe vậy, Ngài chẳng mảy may nghi ngờ, chỉ gật đầu lẳng lặng chống gậy quay đi. Giờ đây, nhớ lại cái bóng lưng cô độc, chầm chậm bước đi trong ánh đèn đêm, ruột gan chúng con đau như cắt. Chỉ vì một tư riêng hay giấc ngủ, chúng con đã nhẫn tâm tự tước đoạt đi những khoảnh khắc quý giá nhất được kề cận hầu hạ, đánh cắp đi niềm vui nho nhỏ cuối ngày của Ngài.
Rồi lại xót xa thay những buổi hừng đông sương sớm. Khi trời hơi se lạnh của những ngày Noel, chúng con vì thói giải đãi vẫn còn cuộn tròn mà ngủ, thì Ngài đã thức giấc từ tinh mơ. Ngài lóc cóc đi ngang qua, gõ cửa lộc cộc hỏi vọng vào: “sư Anh dậy chưa? Nay có lo chuẩn bị cho những trai đàn cần phải chứng minh, hay có lễ lạc gì ở đâu không thì chuẩn bị đi kẻo trễ việc của bá tánh, của Giáo hội.” Đang ngủ ngon bị gọi, chúng con lảng tránh không thưa, hay thì ậm ờ đáp lời qua loa lấy lệ mà trong bụng lại cằn nhằn, bực dọc vì thấy Ngài hay lo xa, hay càm ràm. Chút mệt nhọc của tuổi trẻ đã che mờ tuệ nhãn, khiến chúng con không hiểu được rằng: tuổi già bấc lay hắt hiu, Ngài còn khỏe ngày nào là Ngài còn lo cho Đạo pháp, lo cho cái uy nghi, cái đức hạnh của hàng đệ tử sao cho trọn vẹn với đời ngày đó.
Bây giờ thì wifi lúc nào cũng căng sóng, tivi lúc nào cũng bật được, những buổi sáng tinh sương vẫn đều đặn đến rồi đi, nhưng người thong dong tìm chúng con mỗi ngày đã không còn nữa. Chúng con có ngủ nướng đến cháy nắng cũng chẳng còn ai thèm gõ cửa, rầy la giục giã nữa. Chúng con đâu còn được nghe tiếng Ngài gọi, hay được cuống cuồng chạy đi lấy remote mở tivi cho Ngài coi đến khuya, hoặc được nghe tiếng càm ràm mỗi buổi sớm sương mù… Nhưng tất cả chỉ còn là hoài niệm. Làm sao có thể đánh thức người trong di ảnh dậy được nữa?
Đứng trước bàn thờ khói nhang trầm toả, chúng con mang hết những thói hư tật xấu, những vô tâm dại dột ngày cũ ra mà sám hối. Lời răn dạy mộc mạc, khoan dung của Ngài ngày nào nay vọng về:
“Hoa hồng nào lại không gai.
Người nào không phải một hai lỗi lầm.
Lỗi lầm là một điều quấy.
Quấy rồi phải biết ăn năn.
Phải nên sám hối mà răn tâm mình.”
Ngài ơi, chúng con sai thật rồi! Những chiếc gai của sự lười biếng, vô tâm nơi chúng con ngày trước chắc đã làm Ngài phiền lòng nhiều lắm. Vâng lời Ngài dạy, chúng con biết mình đã quấy, xin đem hết lòng thành ăn năn trước chư Phật, trước di ảnh Ngài. Chúng con nguyện khắc cốt ghi tâm những vần thơ này làm ngọn đèn soi sáng, đoạn trừ sự giải đãi, bớt ăn bớt ngủ, tinh tấn tu học và gánh vác Phật sự để đền đáp thâm ân giáo dưỡng của Ngài.
Dẫu có muộn màng, chúng con vẫn một lòng tin rằng nụ cười trên di ảnh kia vẫn luôn bao dung độ lượng, thứ tha cho những chiếc “gai” lầm lỗi của hàng đệ tử hậu học này.
07/05/2026 – MA
